Waterbeheer
Al eeuwen lang is waterbeheer in Nederland van essentieel belang. Sinds de Middeleeuwen wordt kunstmatig land gecreëerd. Bijna de helft van Nederland ligt onder de zeespiegel.
Met een ingenieus systeem van sloten, watergangen, boezemsystemen en gemalen wordt de waterhuishouding geregeld.
Op dit moment is door de verwachte klimatologische verandering (warmere en droge zomers, natte winters, hevigere en zwaardere neerslag en langere perioden van droogten), zeespiegelrijzing en bodemdaling een omslag gemaakt in het denken over waterbeheer
Om wateroverlast in de toekomst te voorkomen, dient het water in de toekomst zoveel mogelijk in eerste instantie vastgehouden en geborgen te worden. Hiervoor dient bij de ontwikkeling van stedelijke en landelijke gebieden ruimte voor te worden gereserveerd. Het overschot aan water dat niet vastgehouden kan worden, wordt door middel van poldergemalen en boezemgemalen weggepompt naar rivieren en de zee.
Watersystemen zoals polders zullen moeten gaan voldoen aan de nieuwe normering zoals aangegeven in het Nationaal Bestuursakkoord Water.
Om watertekort te voorkomen in perioden van langdurige droogte zal kwalitatief goed water geborgen worden in retentie bekkens. Ook voor deze problematiek is ruimte voor water nodig.
Afvalwaterbehandeling en riolering
Ook de afvalwaterbehandeling (waterketen) is van groot belang.
Nederland kent een combinatie van een gemengd en een gescheiden rioolsysteem. Het meest toegepast is het gemengde rioolstelsel. Hierbij wordt zowel het regenwater als het door mensen gebruikte en verontreinigde drinkwater in het zelfde stelsel opgevangen en afgevoerd. Een nadeel van dit stelsel is dat het soms bij veel regen de grote hoeveelheid water niet aan kan en overbelast raakt en overstortingen op het oppervlaktewater plaatsvinden. Om dit te voorkomen en de vervuiling naar het oppervlaktewater te beperken zijn er berg- en bezinkvoorzieningen waarin het overtollige water eerst een bezinkingsproces ondergaat voordat het overstort op het oppervlaktewater.
Een gescheiden rioolstelsel vervoert neerslag en afvalwater via verschillende buizen. In veel van deze systemen bestaat er wel een koppeling tussen de buis voor het afvalwater en de buis voor het regenwater, zodat indien nodig een deel van de neerslag in de buis voor het afvalwater terecht kan komen. Het afvalwater en het vuile deel van de neerslag wordt naar afvalwaterzuiveringsinstallatie getransporteerd
Men streeft er naar om in 2005 rioolstelsels in Nederland te hebben omgebouwd naar verbeterd gescheiden systemen en bij gemengde stelsels bij hevige neerslag de vuilemissie door overstortingen naar het oppervlaktewater met 50 procent te hebben gereduceerd.
Om te voldoen aan de Kaderrichtlijn Water zullen de gemeenten in de komende jaren nog extra maatregelen aan de rioolstelsels moeten treffen.
Het riool komt uit bij rioolwaterzuiveringsinstallaties, waar het afvalwater gezuiverd wordt. Een in Nederland veel voorkomende rioolwaterzuiveringsinstallatie heeft een capaciteit om het afvalwater van ongeveer 10.000 - 100.000 inwoners te zuiveren. 
Bedrijven die veel afvalwater produceren moeten hiervoor extra betalen. Hierdoor kan voor bedrijven goedkoper zijn om zelf een (voor)zuiveringsinstallatie te installeren.
De waterschappen in Nederland die verantwoordelijk zijn voor het waterbeheer op decentraal niveau, hanteren normen in de zuivering van het afvalwater. Deze normen zijn 75 procent stikstofverwijdering, 75 procent fosfaatverwijdering en 90 procent verwijdering van zuurstofbindende stoffen. Indien dit wordt gehaald is sprake van een 100 procent zuiveringsprestatie. Een 100 procent zuiveringsprestatie over de gehele linie wordt nog niet gehaald, voornamelijk de stikstofverwijdering blijft achter.
Om te voldoen aan de Kaderrichtijn Water zullen de zuiveringsprestaties vooral op het gebied van micro verontreinigingen en zware metalen nog aanzienlijk moeten verbeteren.
De optimalisatie van de waterketen (drinkwatervoorziening, riolering en afvalwaterzuivering) staat weer volop in de belangstelling. Enerzijds worden de systemen riolering en afvalwaterzuiveringen steeds beter op elkaar afgestemd. Anderzijds wordt onderzocht of de efficiëntie en de effectiviteit door samenwerking verder verbeterd kan worden. Door het onlangs afgesloten bestuursakkoord waterketen heeft deze samenwerking weer een extra impuls gekregen en wordt minder vrijblijvend.
Ter dekking van de kosten van de extra maatregelen om te voldoen aan de Kaderrichtlijn Water maken de waterschappen gebruik van de verontreinigingsheffing. Bij in werking treden van de integrale waterwet is voor de gemeenten het instrument van het verbreed rioolrecht beschikbaar gekomen.
Links
De volgende organisaties spelen een belangrijke rol in watermanagement:
